Multimedialna wystawa została zlokalizowana w średniowiecznych piwnicach - najstarszej i w pełni zachowanej części zabytku, która w ostatnich miesiącach przeszła pierwszy generalny remont od czasu odbudowy. Ekspozycja w nowoczesny sposób opowie o latach świetności Zamku, jego zniszczeniu i długim procesie rekonstrukcji, oddając hołd ludziom w nią zaangażowanym. Jest wypełnieniem woli Obywatelskiego Komitetu, aby przedstawić wysiłek odbudowy, zarówno w wymiarze bezprecedensowego przedsięwzięcia konserwatorskiego, wkładu społecznego, jak również politycznego - ukazania walki przedstawicieli środowisk twórczych o zgodę na przywrócenie utraconego symbolu.

Chociaż po wojnie trwały zaawansowane prace projektowe pod kierunkiem prof. Jana Bogusławskiego, u schyłku 1961 r. władze partyjne zadecydowały o zaniechaniu odbudowy - Władysław Gomułka był zagorzałym przeciwnikiem monarszych symboli. Dopiero zmiana kierownictwa partii po krwawej pacyfikacji na Wybrzeżu i objęcie stanowiska I sekretarza przez Edwarda Gierka, przyniosło nieoczekiwany zwrot w bitwie o Zamek. Dzięki wieloletnim zabiegom prof. Stanisława Lorentza, który w najgorszych latach nie tracił ducha i wiary w ostateczny wynik swoich starań, Biuro Polityczne KC zgodziło się na odbudowę. Oczywiście, nastąpiło to ze względów czysto politycznych, aby zmienić wizerunek znienawidzonej władzy. Dlatego, znaczna część nowej wystawy opowiada o ludziach, którzy poświęcili swoje życie odbudowie Zamku i dzięki którym była ona możliwa.

Ekspozycja składa się z trzech części. W pierwszej sali przedstawione zostały lata świetności za czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego i okresu II Rzeczypospolitej, gdy Zamek pełnił funkcję siedziby Prezydenta RP. Na środku sali zwraca uwagę wydobyty w czasie prac budowlanych, oryginalny kamień węgielny. W drugiej sali, na wielkich ekranach wyświetlane są archiwalne filmy dot. procesu niszczenia Zamku od września 1939 roku, do września 1944 r. Na środku sali umieszczono ruchomą podłogę, która stanowi integralną część z wyświetlanymi na ekranach treściami - pod nogami zwiedzających zatrzęsie się ziemia, gdy zobaczą spadające na Zamek 17 września 1939 r. pierwsze bomby Luftwaffe. Trzecią salę poświęcono dziejom najnowszym zabytku. Na dotykowych monitorach przeczytamy historię powojennych zmagań społeczników z władzą oraz o trwającym dziesięciolecia procesie rekonstrukcji obiektu. Wiele miejsca poświęcono także niezwykłej postawie Polaków, którzy z własnych, zebranych na całym świecie pieniędzy, wskrzesili mury Zamku, ćwierć wieku po zakończonej wojnie. W szklanych kabinach obejrzymy zarówno archiwalne, jak również nowe wywiady z ludźmi, zaangażowanymi w rekonstrukcję - m.in. z prof. Janem Zachwatowiczem, prof. Andrzejem Rottermundem.

Obecnie, trwają ostatnie przygotowania do otwarcia wystawy (poniżej przedstawiamy fotografie), którego dokona Prezydent Bronisław Komorowski. Prawdopodobnie, już od 24 stycznia zwiedzający będą mogli w atrakcyjny sposób poznać historię zniszczenia i odbudowy Zamku. Na pewno, pomoże to w jeszcze lepszy sposób zapoznać się z prezentowaną ekspozycją stałą na wyższych piętrach i zrozumieć wartość instytucji, jaką jest zrekonstruowany Zamek Królewski.

Trwają ostatnie przygotowania do otwarcia wystawy

Przedstawiamy kilka fotografii średniowiecznych piwnic Zamku, gdzie dobiegają końca ostatnie prace montażowe i testy systemu informatycznego nowej multimedialnej ekspozycji stałej. Wystawa w pełni wykorzystuje najnowsze technologie, po raz pierwszy zastosowane na tak wielką skalę w ekspozycji Zamku Królewskiego w Warszawie. Prezentowany widok wystawy oczywiście różni się jeszcze od ostatecznego jej kształtu. Fot. Mateusz Szczepaniak, styczeń 2012.